الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
38
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
نخست مىگويد : اين تنها ادعاى مشركان عرب نيست ، « همين گونه ما در هيچ شهر و ديارى پيش از تو پيغمبرى انذاركننده نفرستاديم مگر اينكه ثروتمندان مست و مغرور گفتند : ما پدران خود را بر مذهبى يافتيم ، و ما به آثار آنان اقتدا مىكنيم » ( * ( وَكَذلِكَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ فِي قَرْيَةٍ مِنْ نَذِيرٍ إِلَّا قالَ مُتْرَفُوها إِنَّا وَجَدْنا آباءَنا عَلى أُمَّةٍ وَإِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ ) * ) . از اين آيه به خوبى استفاده مىشود كه سردمداران مبارزه با انبيا و آنها كه مساله تقليد از نياكان را مطرح مىكردند و سخت روى اين مساله ايستاده بودند همان « مترفون » بودند ، همان ثروتمندان مست و مغرور و مرفه ، زيرا « مترف » از ماده « ترفه » ( بر وزن لقمه ) به معنى فزونى نعمت است ، و از آنجا كه بسيارى از متنعمان غرق شهوات و هوسها مىشوند كلمه مترف به معنى كسانى كه مست و مغرور به نعمت شده و طغيان كردهاند آمده ( 1 ) ، و مصداق آن غالبا پادشاهان و جباران و ثروتمندان مستكبر و خودخواه است ، آرى آنها بودند كه با قيام انبيا به دوران خودكامگيهايشان پايان داده مىشد ، و منافع نامشروعشان به خطر مىافتاد ، و مستضعفان از چنگال آنها رهايى مىيافتند و به همين دليل با انواع حيل و بهانهها به تخدير و تحميق مردم مىپرداختند و امروز نيز بيشترين فساد دنيا از همين « مترفين » سرچشمه مىگيرد كه هر جا ظلم و تجاوز و گناه و آلودگى است آنجا حضور فعال دارند . قابل توجه اينكه در آيه قبل خوانديم كه آنها مىگفتند : « * ( إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُهْتَدُونَ ) * » : « ما بر آثار آنها هدايت يافتهايم » و در اينجا از قول آنها مىگويد : « * ( إِنَّا عَلى آثارِهِمْ مُقْتَدُونَ ) * » : « ما به آثار آنها اقتدا كردهايم » گر چه هر دو تعبير در حقيقت به يك معنى باز مىگردد ، ولى تعبير اول اشاره به دعوى حقانيت مذهب نياكان است ، و تعبير دوم اشاره به اصرار و پافشارى آنها بر پيروى و اقتداى
--> ( 1 ) در « لسان العرب » مىخوانيم : اترفته النعمه ، اى اطغته .